Windroos

Behoefte

Behoefte

Basisbehoeften

Volgens Van den Broeck et al (2009) zullen werknemers alleen optimaal functioneren wanneer ze door hun werk uitgedaagd worden en ze de ruimte krijgen om zich met boeiende activiteiten bezig te houden. Dit betekent dat je een stimulerende omgeving moet creëren waarin werknemers kunnen floreren. Er zijn een aantal theorieën die stellen dat werknemers uit zijn op het mijden van onplezierige situaties en eropuit zijn om plezierige situaties te maximaliseren (Higgins, 1997; 2000; Hobfoll, 1989; 2002). Tevens gaan sommige theorieën ervan uit dat medewerkers inherent lui zijn en daarom sterk gedirigeerd en gecontroleerd moeten worden (McGregor, 1960; Shapiro, 2005). De Zelfbeschikkingstheorie van Deci en Ryan (2000) gaat uit van een positiever mensbeeld en stelt dat werknemers graag werken, hun talenten willen ontwikkelen en verantwoordelijkheden op zich willen nemen. Om deze groeitendens bij medewerkers te activeren en de motivatie te bevorderen moet er volgens Deci en Ryan (2000) en Reeve (2005) een cruciale voedingsbodem gecreëerd zijn die de volgende psychologische basisbehoeften bevredigt:

  • Autonomie de wens om psychologisch vrij te kunnen handelen en niet onder druk te staan (DeCharms, 1968; Deci, 1971);
  • Competentie de wens om doeltreffend met de omgeving om te gaan (Deci & Ryan, 2000; White, 1995). Mensen willen hun omgeving exploreren, begrijpen en beheersen (Van den Broeck et al., 2009);
  • Verbondenheid de wens om positieve relaties op te bouwen met anderen, zich geliefd en verzorgd voelen en zelfs voor anderen zorgen (Baumeister & Leary, 1995; Deci & Ryan, 2000).

Klimaat

Wanneer het juiste klimaat gerealiseerd is en de basisbehoeften bevredigd zijn draag je bij aan het optimaal laten functioneren van werknemers op het werk in termen van welzijn, positieve attitudes en gedrag (A. Van den Broeck et al., 2009). Banen met aanwezige ondersteunende werkkenmerken (zoals sociale steun en feedback) en met afwezige veeleisende werkkenmerken (zoals emotionele belasting en werk-thuis interferentie), dragen ook bij aan de bevrediging van basisbehoeften (Gagné, Senécal & Koestner, 1997; Van den Broeck, Vansteenkiste, De Witte & Lens, 2008).

Samenvattend

Is het je doel om medewerkers te motiveren? Dan doe je er, net als de Zelfbeschikkingstheorie van Deci en Ryan (2000), goed aan een positief mensbeeld aan te nemen. Het positieve mensbeeld stelt dat werknemers graag werken, hun talenten ontwikkelen en verantwoordelijkheden op zich nemen. Deze aangeboren groeitendens komt alleen tot uiting in het juiste klimaat. Dit betekent een werkklimaat realiseren die vrij is van (overmatige)controlesystemen en autoritaire dictaturen en opgezet is met heldere kaders. Tevens is het voor de motivatie waardevol om inzicht te krijgen in de individuele basisbehoeften en de intrinsieke- en extrinsieke motivatiefactoren van een medewerker. Het inzichtelijk maken betekent onderzoeken hoe het staat met de gevoelde autonomie, de gevoelde competentie ten aanzien van werkzaamheden en de gevoelde relationele verbondenheid met collega's en de organisatie.

Het hanteren van deze strategie biedt de mogelijkheid een leider van de 21e eeuw te worden, die begrijpt in dienst te staan van haar medewerkers en niet andersom.

Motivatie

Motivatie is een overkoepelende term die je gefaseerd kunt uitdiepen. Zie het als een lage resolutie die na iedere verdieping duidelijker wordt.

Ga naar Motivatie

Ons visiemodel

Talenten + Personality = OS. Bekijk ons volledige visiemodel.

Ons visiemodel